Shloka 38
कपिल–स्यूमरश्मि संवादः
Kapila and Syūmaraśmi on Renunciation, Householder Support, and Epistemic Authority
हत्वा सत्त्वानि खादन्ति तान् कथं न विगर्हसे । मानुषा मानुषानेव दासभावेन भुज्जते
hatvā sattvāni khādanti tān kathaṁ na vigarhase | mānuṣā mānuṣān eva dāsabhāvena bhuñjate ||
“ജീവികളെ കൊന്ന് തിന്നുന്നവരെ നീ എങ്ങനെ നിന്ദിക്കാതിരിക്കുന്നു? മനുഷ്യരായിട്ടും മനുഷ്യരെ ദാസ്യത്തിൽ വെച്ച് അവരുടെ അധ്വാനഫലം ഭോഗിക്കുന്നവരിൽ നിനക്ക് കുറ്റം എന്തുകൊണ്ട് കാണുന്നില്ല?”
तुलाधार उवाच
Educational Q&A
The verse teaches ethical consistency: if one condemns harm in one form, one must also condemn other widespread harms—killing creatures for food and exploiting humans as slaves. Dharma requires non-violence and fairness applied without hypocrisy.
Tulādhāra is responding in a moral debate, rebuking selective condemnation. He points to common social practices—slaughtering animals and enslaving humans—to question the listener’s standards and to redirect the discussion toward broader, principled dharma.