Shloka 22
कपिल–स्यूमरश्मि संवादः
Kapila and Syūmaraśmi on Renunciation, Householder Support, and Epistemic Authority
नद्यां चेह यथा काष्ठमुहामानं यदृच्छया । यदृच्छयैव काछ्लेन सन्धिं गच्छेत केनचित्
nadyāṃ ceha yathā kāṣṭham ūḍhamānaṃ yadṛcchayā | yadṛcchayaiva kāṣṭhena sandhiṃ gacchet kenacit ||
നദിയിൽ യാദൃച്ഛികമായി ഒഴുകിപ്പോകുന്ന ഒരു മരക്കഷണം, അതേ യാദൃച്ഛികതകൊണ്ട് മറ്റൊരു മരക്കഷണവുമായി തട്ടി ചേർന്നുപോകുന്നതുപോലെ, ലോകത്തും കൂടിക്കാഴ്ചകളും കൂട്ടായ്മകളും പലപ്പോഴും ഉദ്ദേശപൂർവമായ പദ്ധതിയില്ലാതെ സംഭവിക്കുന്നു. അതിനാൽ വെറും ആകസ്മികതയെ ആശ്രയിച്ച് അഭിമാനം, വൈരം, അല്ലെങ്കിൽ ആസക്തി വളർത്തരുത്; ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരതയും വിവേകവും കൊണ്ട് പ്രവർത്തിക്കണം।
तुलाधार उवाच
Educational Q&A
Tūlādhāra teaches that many encounters and connections arise by mere chance, like logs meeting in a river; therefore one should not base strong attachment, enmity, or ego on such accidental conjunctions, but remain grounded in dharma and clear judgment.
In Śānti Parva’s dialogue, Tūlādhāra speaks in a didactic tone, using a simple natural simile (logs drifting and meeting) to explain the contingent nature of worldly associations and to guide the listener toward steadiness and non-attachment.