Shloka 20
कालनियमः शोकशमनं च
Kāla as Regulator; Pacification of Grief
“मैं प्रत्यक्ष देख रहा हूँ और तुम भी देख सकते हो, जो लोग धनोपार्जनके प्रयत्नमें लगे हुए हैं, उनके लिये त्याज्य कर्मोंको छोड़ना अत्यन्त कठिन हो रहा है ।।
vaiśampāyana uvāca | ye vittam abhipadyante samyaktvaṃ teṣu durlabham | drohataḥ praiti tat prāhuḥ pratikūlaṃ yathā-tatham ||
ഞാൻ ഇത് വ്യക്തമായി കാണുന്നു; നീയും കാണാം—ധനസമ്പാദനശ്രമത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നവർക്ക് ഉപേക്ഷിക്കേണ്ട പ്രവൃത്തികളെ ഉപേക്ഷിക്കൽ അത്യന്തം ദുഷ്കരമാകുന്നു. ധനത്തെ പിന്തുടരുന്നവരിൽ സമ്യക്ചര്യം ദുർലഭം; കാരണം മറ്റുള്ളവരോടു ദ്രോഹം ചെയ്യുന്നവർക്കാണ് ധനം ലഭിക്കുന്നതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ അങ്ങനെ ലഭിച്ച ധനവും ഏതെങ്കിലും വിധത്തിൽ പ്രതികൂലമായിത്തന്നെ മാറുന്നു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse warns that intense pursuit of wealth makes moral clarity and renunciation of improper actions difficult; riches often arise through harming others, and such gains tend to bring adverse consequences.
In the didactic setting of Śānti Parva, Vaiśampāyana reports an ethical observation: society shows that those chasing wealth struggle to give up blameworthy deeds, and the wealth so acquired is frequently tied to hostility and later misfortune.