Shloka 13
कालनियमः शोकशमनं च
Kāla as Regulator; Pacification of Grief
अत्राप्युदाहरन्तीमा गाथा गीता ययातिना । याश्रि: प्रत्याहरेत् कामान् कूर्मोडज्ानीव सर्वश:,इस प्रसंगमें लोग राजा ययातिकी गायी हुई इन गाथाओंको उदाहरणके तौरपर कहा करते हैं। जिनके द्वारा मनुष्य सम्पूर्ण कामनाओंको उसी प्रकार समेट लेता है, जैसे कछुआ अपने अंगोंको सब ओरसे सिकोड़ लिया करता है
vaiśampāyana uvāca |
atrāpy udāharantīmā gāthā gītā yayātinā |
yāḥ śriḥ pratyāharet kāmān kūrmo 'ṅgānīva sarvaśaḥ ||
ഈ സന്ദർഭത്തിലും ജനങ്ങൾ ഉദാഹരണമായി രാജാവ് യയാതി പാടിയ ഈ ഗാഥകളെ ഉദ്ധരിക്കുന്നു—അവയിലൂടെ മനുഷ്യൻ എല്ലാ കാമനകളെയും, ആമ തന്റെ അവയവങ്ങളെ എല്ലാദിക്കിലും അകത്തേക്ക് വലിച്ചെടുക്കുന്നതുപോലെ, പിൻവലിച്ച് നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
One should withdraw and restrain desires completely, using the tortoise drawing in its limbs as a model for sense-control and inner discipline.
Vaiśampāyana introduces a traditional illustration: verses attributed to King Yayāti that are commonly quoted to support the teaching of curbing desires through deliberate withdrawal.