Shloka 15

Jājali–Tulādhāra-saṃvāda: Yajña, Vṛtti, and Ātma-tīrtha (जाजलि-तुलाधार-संवादः)

Devanagari script

तस्य चिन्ता समुत्पन्ना संहारं प्रति भूपते । चिन्तयन्‌ नाध्यगच्छच्च संहारे हेतुकारणम्‌,भूपाल! अब ब्रह्माजीके मनमें प्रजाके संहारकी--उनकी संख्या घटानेकी चिन्ता उत्पन्न हुई। वे बहुत देरतक सोचते-विचारते रहे, परंतु प्रजाके संहारका कोई युक्तियुक्त कारण ध्यानमें नहीं आया

Transliteration

tasya cintā samutpannā saṃhāraṃ prati bhūpate | cintayan nādhyagacchac ca saṃhāre hetukāraṇam, bhūpāla ||

Translation

ഭൂപാലാ! അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ പ്രജാസംഹാരം—അഥവാ അവരുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കൽ—എന്ന ആശങ്ക ഉദിച്ചു. അദ്ദേഹം ഏറെ നേരം ആലോചിച്ചിട്ടും, ജീവികളെ നശിപ്പിക്കാനുള്ള യുക്തിസഹമായ കാരണമൊന്നും കണ്ടെത്താനായില്ല।

Word by Word

तस्यof him/for him

चिन्ताanxiety, thought

समुत्पन्नाarisen, produced

संहारम्destruction, dissolution

प्रतिtowards, concerning

भूपतेO king

चिन्तयन्thinking, reflecting

नnot

अध्यगच्छत्he found/understood

चand

संहारेin/with regard to destruction

हेतुकारणम्a proper cause/reason

भूपालO protector of the earth (king)

Speaker

नारद उवाच

Characters & Entities

Nārada

Brahmā

Bhūpati (the king addressed)

Bhūpāla (the king addressed)

Prajā (creatures/subjects)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes