Shloka 18
Adhyāya 249 — Mṛtyu-prādurbhāvaḥ (The Manifestation of Death) / Restraint of Tejas and Ordered Saṃhāra
धैर्यशशाली, मनीषी और तत्त्वज्ञानी लोग जिस नदीको पार करते हैं, उसे तुम भी तैर जाओ। सब प्रकारके बन्धनोंसे मुक्त, संयतचित्त, आत्मज्ञ और पवित्र हो जाओ। उत्तम बुद्धि (ज्ञान) का आश्रय ले तुम सब प्रकारके सांसारिक बन्धनोंसे छूट जाओगे और निष्पाप एवं प्रसन्नचित्त हो ब्रह्मभावको प्राप्त हो जाओगे ।। भूमिष्ठानीव भूतानि पर्वतस्थो निशामय । अक्रुध्यन्नप्रहृष्यंश्न न नृशंसमतिस्तथा,जैसे पर्वतके शिखरपर खड़ा हुआ पुरुष धरतीपर रहनेवाले समस्त प्राणियोंको सुस्पष्ट देखता है, उसी प्रकार तुम भी ज्ञानरूपी शैलशिखरपर आरूढ़ हो समस्त प्राणियोंकी अवस्थापर दृष्टिपात करो। क्रोध और हर्षसे रहित हो जाओ तथा बुद्धिकी क्रूरतासे भी रहित हो जाओ
dhairyaśālī manīṣī ca tattvajñānī janāḥ nadīṃ yāṃ taranti tāṃ tvam api plavajāhi | sarvabandhavinirmuktaḥ saṃyatacitta ātmavit pavitro bhava | uttamabuddhim (jñānam) āśritya sarvasaṃsārabandhanebhyaḥ pramokṣyase niṣpāpaḥ prasannacitto brahmabhāvaṃ prāpsyasi || bhūmiṣṭhānīva bhūtāni parvatastho niśāmaya | akrudhyann aprahṛṣyaṃś ca na nṛśaṃsamatistathā ||
ധൈര്യശാലികളും വിവേകികളും തത്ത്വജ്ഞാനികളും ഏതു നദി കടക്കുമോ, അതേ നദി നീയും കടക്കുക. എല്ലാ തരത്തിലുള്ള ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തനായി, മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ച്, ആത്മജ്ഞനായി, ശുദ്ധനാകുക. പരമോന്നത ബുദ്ധി—സത്യജ്ഞാനം—ആശ്രയിച്ചാൽ നീ എല്ലാ സാംസാരിക ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നു വിടുതൽ നേടും; പാപരഹിതനായി, പ്രസന്നഹൃദയനായി ബ്രഹ്മഭാവം പ്രാപിക്കും. പിന്നെ, പർവ്വതശിഖരത്തിൽ നിൽക്കുന്ന മനുഷ്യൻ താഴെ ഭൂമിയിൽ വസിക്കുന്ന സകല ജീവികളെയും വ്യക്തമായി കാണുന്നതുപോലെ, നീയും ജ്ഞാനരൂപ ശൈലശിഖരത്തിൽ आरोഹണം ചെയ്ത് സകല ജീവികളുടെ അവസ്ഥകളെ നിരീക്ഷിക്ക. ക്രോധവും ആഹ്ലാദവും ഇല്ലാതിരിക്കുക; നിന്റെ ബുദ്ധി ക്രൂരതയിൽ നിന്നുമും വിമുക്തമായിരിക്കട്ടെ.
व्यास उवाच