Shloka 14
Yoga-kṛtya (योककृत्य) — Vyāsa on Sense-Restraint, Obstacles, and Brahman-Realization
स वै सृजति भूतानि स्थावराणि चराणि च । ततः स सृजति ब्रह्मा देवर्षिपितृमानवान्,तदनन्तर वे ब्रह्मा ही चराचर प्राणियोंकी सृष्टि करते हैं। वे ही देवता, ऋषि, पितर, मनुष्य, नाना प्रकारके लोक, नदी, समुद्र, दिशा, पर्वत, वनस्पति, किन्नर, राक्षस, पशु, पक्षी, मृग तथा सर्पोको भी उत्पन्न करते हैं। अक्षय आकाश आदि और क्षयशील चराचर प्राणियोंकी सृष्टि भी उन्हींके द्वारा हुई है
sa vai sṛjati bhūtāni sthāvarāṇi carāṇi ca | tataḥ sa sṛjati brahmā devarṣi-pitṛ-mānavān |
അദ്ദേഹം സ്ഥിരവും ചരവുമായ സർവ്വഭൂതങ്ങളെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. തുടർന്ന് അതേ ബ്രഹ്മാവാണ് ദേവന്മാരെയും ദേവർഷിമാരെയും പിതൃകളെയും മനുഷ്യരെയും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നത്.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse frames existence as an ordered creation: first the totality of beings (immobile and mobile), and then the differentiated classes—gods, sages, ancestors, and humans—implying that dharma and social-religious obligations rest on a cosmic hierarchy established by the creator.
Vyāsa is describing the process of cosmic origination: a supreme creative agency brings forth all beings, and Brahmā, as the creator figure, generates the principal categories of sentient and divine life that populate and regulate the world.