Shloka 18
कर्म–ज्ञान–दैव–स्वभावविचारः
Inquiry into Karma, Knowledge, Fate, and Nature
Devanagari script
समाधिर्नास्य कामार्थे नात्मानं स्तौति करहिचित् | अर्नीर्षुर्मदुसंवादस्तस्मात् सर्वत्र पूजित:,उनका मन कभी विषयभोगोंमें स्थित नहीं होता और वे कभी अपनी प्रशंसा नहीं करते हैं। किसीके प्रति ईर्ष्या नहीं रखते तथा सबसे मीठे वचन बोलते हैं; इसीलिये उनका सर्वत्र आदर होता है
Transliteration
samādhir nāsya kāmārthe nātmānaṃ stauti karhicit | anīrṣur madhusaṃvādas tasmāt sarvatra pūjitaḥ ||
Translation
അവന്റെ മനസ് ഒരിക്കലും വിഷയഭോഗങ്ങളിൽ പതിയുന്നില്ല; അവൻ സ്വയം പ്രശംസിക്കുന്നതുമില്ല. ആരോടും അസൂയയില്ലാതെ, മധുരവും സമാധാനകരവുമായ വാക്കുകൾ സംസാരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവൻ സർവത്ര ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
Word by Word
समाधिःconcentration, absorption
समाधिः:
Karta
TypeNoun
Rootसमाधि
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अस्यof him
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
कामार्थेin the pursuit of desires/pleasures
कामार्थे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकामार्थ
FormMasculine, Locative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
आत्मानम्himself
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
स्तौतिpraises
स्तौति:
TypeVerb
Rootस्तु
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
कर्हिचित्ever, at any time
कर्हिचित्:
TypeIndeclinable
Rootकर्हिचित्
अनीर्षुःfree from envy
अनीर्षुः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनीर्षु
FormMasculine, Nominative, Singular
मधु-संवादःone whose speech is sweet (honeyed speech)
मधु-संवादः:
Karta
TypeNoun
Rootमधुसंवाद
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्मात्therefore, from that (reason)
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
सर्वत्रeverywhere
सर्वत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र
पूजितःhonored, revered
पूजितः:
TypeAdjective
Rootपूजित
FormMasculine, Nominative, Singular, Passive, kta
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
Vāyudeva (speaker)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes