Shloka 9
Jñāna-plava (The Raft of Knowledge): Svabhāva, Prajñā, and the Ascent to Ātmajñāna
उक्ताश्न न वदिष्यन्ति वक्तारमहिते हितम् । प्रतिहन्तुं न चेच्छन्ति हन्तारं वै मनीषिण:,उन मनीषी पुरुषोंसे कोई कटु वचन कह दे तो वे उस कटुवादी पुरुषको बदलेमें कुछ नहीं कहते। अपना अहित करनेवालेका भी हित ही चाहते हैं तथा जो उन्हें मारता है, उसे भी वे बदलेमें मारना नहीं चाहते हैं
uktāś na vadiṣyanti vaktāram ahite hitam | pratihantuṁ na cecchanti hantāraṁ vai manīṣiṇaḥ ||
മുനിമാർ കടുത്ത വാക്കിന് മറുപടിയായി കടുത്ത വാക്ക് പറയുകയില്ല. തങ്ങളുടെ അഹിതം ചെയ്യുന്നവനോടും ഹിതം തന്നെയേ ആഗ്രഹിക്കൂ; തങ്ങളെ അടിക്കുന്നവനെയും പ്രതികാരമായി അടിക്കണമെന്ന് അവർ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
जैगीषव्य उवाच
Educational Q&A
The core teaching is kṣamā and non-vengeance: a truly wise person does not repay harsh words with harsh words, and does not seek to harm even one who harms them, but instead aims at what is ultimately beneficial.
In Śānti Parva’s instruction on dharma and conduct, Jaigiṣavya articulates the behavior of the manīṣin (wise): restraint in speech and refusal to retaliate, presenting an ideal of ethical self-mastery.