Previous Verse
Next Verse

Shloka 93

योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः

Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction

क्रियाभिरामा मनुजा मनस्विनो बभु: शुभे पुण्यकृतां पथि स्थिता: । नरामरा: किन्नरयक्षराक्षसा: समृद्धिमन्त: सुमनस्विनो5भवन्‌,उस समय मनस्वी मानव पुण्यवानोंके मंगलमय पथपर स्थित हो सत्कर्मोंसे परम सुन्दर शोभा पाने लगे तथा देवता, किन्नर, यक्ष, राक्षस और मनुष्य समृद्धिशाली एवं उदारचेता हो गये

Śakra uvāca: kriyābhirāmā manujā manasvino babhūḥ śubhe puṇyakṛtāṁ pathi sthitāḥ | narāmarāḥ kinnarayakṣarākṣasāḥ samṛddhimantaḥ sumanasvino 'bhavan ||

ശക്രൻ പറഞ്ഞു—സത്കർമ്മങ്ങളിൽ ആസ്വദിക്കുന്ന മനസ്വികൾ പുണ്യവാന്മാർ നടന്ന മംഗളപഥത്തിൽ ഉറച്ചുനിന്ന് ദീപ്തിമാന്മാരായി. മനുഷ്യരും ദേവന്മാരും, കൂടാതെ കിന്നരന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ—എല്ലാവരും സമൃദ്ധരായി, ഉദാരഹൃദയരും സുമനസ്സുള്ളവരുമായി മാറി।

क्रियाभिःby actions, by deeds
क्रियाभिः:
Karana
TypeNoun
Rootक्रिया
FormFeminine, Instrumental, Plural
अभिरामाःdelightful, charming
अभिरामाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअभिराम
FormMasculine, Nominative, Plural
मनुजाःmen, humans
मनुजाः:
Karta
TypeNoun
Rootमनुज
FormMasculine, Nominative, Plural
मनस्विनःhigh-minded, spirited
मनस्विनः:
Karta
TypeAdjective
Rootमनस्विन्
FormMasculine, Nominative, Plural
बभूवुःbecame, were
बभूवुः:
TypeVerb
Rootभू
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural
शुभेin/at the auspicious (path)
शुभे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootशुभ
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
पुण्यकृताम्of the doers of merit
पुण्यकृताम्:
TypeNoun
Rootपुण्यकृत्
FormMasculine, Genitive, Plural
पथिon the path
पथि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपथिन्
FormMasculine, Locative, Singular
स्थिताःstanding, situated
स्थिताः:
Karta
TypeVerb
Rootस्था
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
नर-अमराःmen and gods
नर-अमराः:
Karta
TypeNoun
Rootनर + अमर
FormMasculine, Nominative, Plural
किन्नर-यक्ष-राक्षसाःkinnaras, yakṣas, and rākṣasas
किन्नर-यक्ष-राक्षसाः:
Karta
TypeNoun
Rootकिन्नर + यक्ष + राक्षस
FormMasculine, Nominative, Plural
समृद्धिमन्तःprosperous, endowed with prosperity
समृद्धिमन्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootसमृद्धिमन्त्
FormMasculine, Nominative, Plural
सुमनस्विनःkind-hearted, noble-minded
सुमनस्विनः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुमनस्विन्
FormMasculine, Nominative, Plural
अभवन्became, were
अभवन्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural

शक्र उवाच

Ś
Śakra (Indra)
M
manujāḥ (humans)
N
narāmarāḥ (humans and gods)
K
kinnarāḥ (Kinnaras)
Y
yakṣāḥ (Yakṣas)
R
rākṣasāḥ (Rākṣasas)