Shloka 59

योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः

Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction

Devanagari script

विप्रकीर्णानि धान्यानि काकमूषिकभोजनम्‌ । अपावृतं पयो5तिष्ठदुच्छिष्टा श्वास्पृशन्‌ घृतम्‌,उनके घरोंमें अनाजके दाने बिखरे रहते हैं और उन्हें कौए तथा चूहे खाते हैं। वे दूधको बिना ढके छोड़ देते हैं और घीको जूठे हाथोंसे छू देते हैं

Transliteration

viprakīrṇāni dhānyāni kākamūṣikabhojanam | apāvṛtaṃ payo 'tiṣṭhad ucchiṣṭāḥ śvāspṛśan ghṛtam ||

Translation

അവരുടെ വീടുകളിൽ ധാന്യകണങ്ങൾ ചിതറിക്കിടക്കുന്നു; കാക്കയും എലിയും അതു തിന്നുന്നു. അവർ പാലിനെ മൂടാതെ വെക്കുന്നു; ഉച്ഛിഷ്ടമായ കൈകളാൽ നെയ്യിനെ സ്പർശിക്കുന്നു.

Word by Word

विप्रकीर्णानिscattered about

धान्यानिgrains/cereals

काकमूषिकभोजनम्food for crows and mice

अपावृतम्uncovered

पयःmilk

अतिष्ठत्stood/remained (was left)

उच्छिष्टाःwith unclean/leftover (food) contamination; unwashed

श्वby a dog

अस्पृशन्touched

घृतम्ghee

Speaker

शक्र उवाच

Characters & Entities

Śakra (Indra)

crows

mice

grains

milk

ghee

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes