Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः

Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction

दातार: संगृहीतार आर्या: करुणवेदिन: । महाप्रसादा ऋजवो दृढ्भक्ता जितेन्द्रिया:,वे दान देते, कर आदिके द्वारा धन-संग्रह करते तथा आर्य-जनोचित आचार-विचारसे रहते थे। वे दया करना जानते थे। वे दूसरोंपर महान्‌ अनुग्रह करनेवाले थे। वे सभी सरल स्वभावके और दृढ़तापूर्वक भक्ति रखनेवाले थे। उन सबने अपनी इन्द्रियोॉंपर विजय पायी थी

śakra uvāca | dātāraḥ saṅgṛhītāra āryāḥ karuṇavedinaḥ | mahāprasādā ṛjavō dṛḍhabhaktā jitendriyāḥ ||

ശക്രൻ പറഞ്ഞു—അവർ ദാനികൾ ആയിരുന്നു; അതുപോലെ നികുതി മുതലായ മാർഗങ്ങളിലൂടെ ധനം സമാഹരിച്ചു സംരക്ഷിക്കുന്നതിലും ജാഗ്രത പുലർത്തി. അവർ ആര്യോചിതാചാരത്തിൽ നിലകൊണ്ടവർ, കരുണയെ അറിയുന്നവർ, മറ്റുള്ളവരോട് മഹാനുഗ്രഹം കാണിക്കുന്നവർ. അവർ ലളിതസ്വഭാവികളും ദൃഢഭക്തരുമായിരുന്നു; ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവരുമായിരുന്നു.

दातारःgivers, donors
दातारः:
Karta
TypeNoun
Rootदातृ
FormMasculine, Nominative, Plural
संगृहीतारःcollectors, gatherers
संगृहीतारः:
Karta
TypeNoun
Rootसंगृहीतृ
FormMasculine, Nominative, Plural
आर्याःnoble, cultured
आर्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootआर्य
FormMasculine, Nominative, Plural
करुणवेदिनःknowing compassion, compassionate
करुणवेदिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootकरुण-वेदिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
महाप्रसादाःgreatly gracious, very benevolent
महाप्रसादाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहा-प्रसाद
FormMasculine, Nominative, Plural
ऋजवःstraightforward, honest
ऋजवः:
Karta
TypeAdjective
Rootऋजु
FormMasculine, Nominative, Plural
दृढभक्ताःfirmly devoted
दृढभक्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootदृढ-भक्त
FormMasculine, Nominative, Plural
जितेन्द्रियाःhaving conquered the senses, self-controlled
जितेन्द्रियाः:
Karta
TypeAdjective
Rootजित-इन्द्रिय
FormMasculine, Nominative, Plural

शक्र उवाच

Ś
Śakra (Indra)

Educational Q&A

True dharmic excellence combines generosity with responsible stewardship, compassion with active beneficence, and devotion with mastery over the senses—so that giving arises from discipline and noble character rather than impulse.

Indra (Śakra) describes the qualities of exemplary people, praising their charity, noble conduct, compassion, graciousness, straightforwardness, steadfast devotion, and self-control as a model of righteous life.