Shloka 19
योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः
Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction
शक्र उवाच का त्वं केन च कार्येण सम्प्राप्ता चारुहासिनि । कुतश्चागम्यते सुभ्रु गन्तव्यं क्व च ते शुभे,इन्द्र बोले--चारुहासिनि! तुम कौन हो? और किस कार्यसे यहाँ आयी हो? सुन्दर भौंहोंवाली देवि! तुम्हारा शुभागमन कहाँसे हुआ है? और शुभे! तुम्हें जाना कहाँ है?
śakra uvāca: kā tvaṁ kena ca kāryeṇa samprāptā cāru-hāsini | kutaś cāgamyate subhru gantavyaṁ kva ca te śubhe ||
ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) പറഞ്ഞു—ഓ മധുരഹാസിനീ! നീ ആരാണ്? ഏതു കാര്യമൂലം ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു? ഓ സുന്ദരഭ്രൂവതീ ദേവീ! എവിടെ നിന്നാണ് ഈ ശുഭാഗമനത്തോടെ വന്നത്? ഓ ശുഭേ! നിന്റെ ഗമ്യം എവിടെയാണ്?
शक्र उवाच
Educational Q&A
The verse models dharmic inquiry: before acting, one should understand a visitor’s identity, purpose, origin, and destination—questions that support right response, protection, and appropriate hospitality.
Indra (Śakra) addresses a woman respectfully with epithets and asks who she is, why she has come, where she has come from, and where she intends to go—setting up the context for her explanation and the ensuing moral discussion.