Shloka 111
ब्राह्मणस्य पूर्वतरा वृत्तिः — The Earlier Ideal Conduct of a Brahmana
River-of-Saṃsāra Metaphor
आनुशंस्यं परो धर्मो हानुक्रोशश्व मे त्वयि । मोक्ष्यन्ते वारुणा: पाशास्तवेमे कालपर्ययात्
ānuśaṃsyaṃ paro dharmo hānukrośaś ca me tvayi | mokṣyante vāruṇāḥ pāśās taveme kālaparyayāt ||
അക്രൂരതയും കരുണയും തന്നെയാണ് പരമധർമ്മം; നിനക്കു നേരെ എനിക്ക് പൂർണ്ണാനുകമ്പയുണ്ട്. കാലപരിണാമത്തിൽ നിന്നെ ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ വരുണദേവന്റെ പാശങ്ങൾ സ്വയം ശിഥിലമായി നിന്നെ മോചിപ്പിക്കും.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma elevates ānuśaṃsya (benevolence/non-cruelty) and anukrośa (compassion) as the supreme dharma, implying that ethical greatness is measured by restraint from cruelty and active kindness toward others.
Bhishma consoles the addressed person, assuring them of his goodwill and stating that the Varuṇa-associated bonds (pāśas) restraining them will, with the passage and turning of time, naturally fall away and release them.