Shloka 2
श्रीशक्रसंवादः — The Dialogue of Śrī
Lakṣmī) and Śakra (Indra
युधिष्ठिरने पूछा--पितामह! व्रतयुक्त द्विजगण वेदोक्त सकामकर्मोंके फलकी इच्छासे हविष्यान्नका भोजन करते हैं, उनका यह काय उचित है या नहीं? ।।
bhīṣma uvāca | avedoktavratopetā bhuñjānāḥ kāryakāriṇaḥ | vedokteṣu ca bhuñjānā vratlubdhā yudhiṣṭhira ||
യുധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു—പിതാമഹാ! വ്രതധാരികളായ ദ്വിജർ വേദോക്ത കാമ്യകർമ്മങ്ങളുടെ ഫലം ആഗ്രഹിച്ച് ഹവിഷ്യാന്നം ഭുജിക്കുന്നു; ഇത് യുക്തമാണോ അല്ലയോ? ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—യുധിഷ്ഠിരാ! അവേദോക്ത വ്രതങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച് ഹവിഷ്യാന്നം കഴിക്കുന്നവർ സ്വേച്ഛാചാരികളാണ്. വേദോക്ത വ്രതങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു ഫലകാമനയോടെ കർമങ്ങൾ ചെയ്ത് അതിൽ ഭുജിക്കുന്നവരും ‘വ്രതഫലലോഭികൾ’ എന്നേ കണക്കാക്കപ്പെടൂ; ആ ആസക്തിബന്ധം മൂലം അവർ വീണ്ടും വീണ്ടും സംസാരത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma distinguishes between (1) non-Vedic observances followed by mere personal preference and (2) Veda-sanctioned observances pursued with desire for results. He criticizes both: the first as arbitrary, the second as still binding when motivated by craving for fruits, thereby sustaining worldly bondage.
Yudhishthira asks whether Brahmins who eat haviṣya food seeking the fruits of Vedic desire-motivated rites are acting rightly. Bhishma replies that non-Vedic vow-eaters are self-willed, and even Vedic vow-eaters who are attached to results are ‘fruit-greedy,’ implying continued entanglement in saṃsāra.