Shloka 6
दमप्रशंसा — Praise of Self-Restraint
Dama
Devanagari script
जन्मतो गर्भवासं तु शुक्रशोणितसम्भवम् | पुरीषमूत्रविक्लेदं शोणितप्रभवाविलम्,जन्मके निमित्तसे गर्भवासका कष्ट भोगना पड़ता है। रज और वीर्यके परस्पर संयुक्त होनेपर गर्भवासका अवसर आता है, जहाँ मल और मूत्रसे भीगे तथा रक्तके विकारसे मलिन स्थानमें रहना पड़ता है
Translation
ജനനത്തിന്റെ കാരണത്താൽ ഗർഭവാസത്തിന്റെ ക്ലേശം അനുഭവിക്കേണ്ടിവരുന്നു. രജസ്സും വീര്യവും സംയോജിക്കുമ്പോൾ ഗർഭം ഉണ്ടാകുന്നു; അവിടെ മലമൂത്രത്തിൽ നനഞ്ഞതും രക്തവികാരങ്ങളാൽ മലിനമായതുമായ സ്ഥാനത്ത് വസിക്കേണ്ടിവരും.
Word by Word
जन्मतःfrom birth
जन्मतः:
Apadana
TypeNoun
Rootजन्मन्
FormNeuter, Ablative, Singular
गर्भवासम्dwelling in the womb
गर्भवासम्:
Karma
TypeNoun
Rootगर्भवास
FormMasculine, Accusative, Singular
तुindeed/but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
शुक्रशोणितसम्भवम्arising from semen and blood
शुक्रशोणितसम्भवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशुक्र-शोणित-सम्भव
FormMasculine, Accusative, Singular
पुरीषमूत्रविक्लेदम्sodden with feces and urine
पुरीषमूत्रविक्लेदम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुरीष-मूत्र-विक्लेद
FormMasculine, Accusative, Singular
शोणितप्रभवाविलम्turbid/defiled due to blood-origin (impurities)
शोणितप्रभवाविलम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशोणित-प्रभव-आविल
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes