Shloka 16
Devanagari script
संदेहमेतमुत्पन्नमच्छिनद् भगवानृषि: । तथा वार्ता समीक्षेत कृतलक्षणसम्मिताम्,(भीष्मजी कहते हैं--) इस प्रकार उन महर्षि भगवान् गुरुदेवने शिष्यके उत्पन्न हुए इस संदेहको काट डाला। अतः विद्वान पुरुष ऐसे उपायोंपर दृष्टि रखे, जो क्रियाद्वारा उद्देश्यकी सिद्धिमें सहायक हों
Translation
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ഭഗവാൻ മഹർഷി ഗുരുദേവൻ ശിഷ്യനിൽ ഉദിച്ച സംശയം മുറിച്ചുകളഞ്ഞു. അതിനാൽ പണ്ഡിതൻ പ്രവർത്തിയിലൂടെ ലക്ഷ്യസിദ്ധിക്ക് സഹായകരമായ ഉപായങ്ങളെ ശ്രദ്ധിക്കണം.
Word by Word
संदेहम्doubt
संदेहम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंदेह
FormMasculine, Accusative, Singular
एतम्this
एतम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
उत्पन्नम्arisen, produced
उत्पन्नम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउत् + √पद् (पद्यते) / √पद् (उत्पद्यते) → उत्पन्न
FormMasculine, Accusative, Singular
अच्छिनत्cut off, removed
अच्छिनत्:
TypeVerb
Rootआ + √छिद्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
भगवान्the venerable one, the blessed
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
ऋषिःsage
ऋषिः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाthus, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
वार्ताम्discussion, account, matter
वार्ताम्:
Karma
TypeNoun
Rootवार्ता
FormFeminine, Accusative, Singular
समीक्षेतshould examine, should consider
समीक्षेत:
TypeVerb
Rootसम् + √ईक्ष्
FormOptative (Liṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
कृतलक्षणसम्मिताम्measured/validated by established criteria (proper marks)
कृतलक्षणसम्मिताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृत-लक्षण-सम्मित
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes