Shloka 10

Vyaktāvyakta-Viveka and Nivṛtti as Paramā Gati

Manifest–Unmanifest Discrimination and the Supreme Path of Withdrawal

Devanagari script

पुरुषं सनातन विष्णुं यं त॑ वेदविदो विदु: । स्वर्गप्रलयकर्तारमव्यक्तं ब्रह्म शाश्वतम्‌,वेदज्ञजन उसीको सनातन पुरुष और विष्णु भी मानते हैं। वही संसारकी सृष्टि और प्रलय करनेवाला अव्यक्त एवं सनातन ब्रह्म है

Transliteration

puruṣaṁ sanātanaṁ viṣṇuṁ yaṁ ta vedavido viduḥ | svarga-pralaya-kartāram avyaktam brahma śāśvatam |

Translation

ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—വേദവിദർ അവനെ സനാതനപുരുഷൻ—വിഷ്ണു—എന്നായി അറിയുന്നു. അവൻ തന്നെയാണ് ലോകത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയും പ്രളയവും നടത്തുന്നത്; അവ്യക്തനും ശാശ്വതനുമായ ബ്രഹ്മം അവൻ തന്നെ.

Word by Word

• पुरुषम्: the Person (Supreme Being)
• पुरुषम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पुरुष
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• सनातनम्: eternal
• सनातनम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सनातन
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• विष्णुम्: Vishnu
• विष्णुम्: Karma
• Type: Noun
• Root: विष्णु
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• यम्: whom
• यम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• ते: they
• ते: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• वेदविदः: knowers of the Veda
• वेदविदः: Karta
• Type: Noun
• Root: वेदविद्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• विदुः: know
• Type: Verb
• Root: विद् (ज्ञाने)
• Form: Perfect (Liṭ), Third, Plural

• स्वर्गप्रलयकर्तारम्: the maker of (heaven and) dissolution
• स्वर्गप्रलयकर्तारम्: Karma
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग-प्रलय-कर्तृ
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अव्यक्तम्: unmanifest
• अव्यक्तम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अव्यक्त
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• ब्रह्म: Brahman
• ब्रह्म: Karma
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• शाश्वतम्: eternal
• शाश्वतम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: शाश्वत
• Form: Neuter, Accusative, Singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• Viṣṇu
• Brahman
• Veda (Vedic knowers)