Shloka 9
Guru’s Instruction on Dream, Mind, Guṇas, and Knowing Brahman
Svapna–Manas–Guṇa–Brahma-vicāra
Devanagari script
इनके सिवा और भी बहुत-से रणदुर्मद दानव थे, जो देवताओंकी उत्तम समृद्धिको सहन नहीं कर पाते थे ।। दानवैरर्धमानास्तु देवा देवर्षयस्तथा । न शर्म लेभिरे राजन् विशमानास्ततस्तत:,राजन! उन दानवोंसे पीड़ित हो देवता और देवर्षि कहीं चैन नहीं पाते थे। वे इधर-उधर लुकते-छिपते फिरते थे
Transliteration
dānavair ardhamānāstu devā devarṣayastathā | na śarma lebhire rājan viśamānāstatastataḥ ||
Translation
ഇവരെക്കൂടാതെ യുദ്ധോന്മത്തരായ അനേകം ദാനവന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു; ദേവന്മാരുടെ ഉത്തമസമൃദ്ധി അവർ സഹിക്കാനായില്ല. ആ ദാനവന്മാരാൽ പീഡിതരായി, രാജാവേ, ദേവന്മാരും ദേവർഷിമാരും എവിടെയും ശാന്തി ലഭിക്കാതെ, വ്യാകുലരായി ഇടംമാറി മറഞ്ഞുമാറി സഞ്ചരിച്ചു.
Word by Word
दानवैःby/with the Dānavas
दानवैः:
Karana
TypeNoun
Rootदानव
FormMasculine, Instrumental, Plural
अर्धमानाःbeing oppressed/harassed
अर्धमानाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअर्धमान (√अर्ध्/अर्ध्-धातु; here as present participle stem)
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
देवाःthe gods
देवाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Plural
देवर्षयःthe divine seers
देवर्षयः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवर्षि
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाalso/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
शर्मcomfort/peace
शर्म:
Karma
TypeNoun
Rootशर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
लेभिरेobtained/found
लेभिरे:
TypeVerb
Root√लभ्
FormPerfect, 3rd, Plural, Ātmanepada
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
विशमानाःentering (various places), moving about
विशमानाः:
Karta
TypeAdjective
Rootविशमान (√विश्; here as present participle stem)
FormMasculine, Nominative, Plural
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
ततःfrom place to place/again and again
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaR
Rājan (the King, i.e., Yudhiṣṭhira as addressee)D
DānavasD
DevasD
DevarṣisVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes