Shloka 15
Yoga, Nārāyaṇa as Supreme Principle, and the Emanation of Categories
Sāṅkhya-Yoga Outline
यथा चन्द्रो ह्मावास्यामलिड्त्वान्न दृश्यते | न च नाशो<स्य भवति तथा विद्धि शरीरिणम्
yathā candro ’māvāsyām ālīḍhatvān na dṛśyate | na ca nāśo ’sya bhavati tathā viddhi śarīriṇam ||
അമാവാസ്യാരാത്രിയിൽ ചന്ദ്രൻ പ്രകാശം മറഞ്ഞതുപോലെ കാണപ്പെടാതിരുന്നാലും അവൻ നശിക്കുന്നില്ല; അതുപോലെ ദേഹധാരിയായ ആത്മാവിനെ മനസ്സിലാക്കുക. അത് അദൃശ്യമാകുമ്പോഴും അതിന്റെ അസ്തിത്വം ഇല്ലാതാകുന്നില്ല.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Non-appearance is not non-existence: the embodied Self is not annihilated when it is not perceptible, just as the moon is not destroyed when it is invisible on the new-moon night.
In the Shanti Parva’s instruction, Bhishma teaches about the nature of the Self using a familiar cosmic example (the moon’s invisibility at amāvāsyā) to clarify that the soul’s reality does not depend on sensory visibility.