Shloka 97
Adhyāya 199: Karma–Jñāna Causality and the Nirguṇa Brahman
Manu’s Instruction
एवं विवदमानोौ स्वस्त्वामिहा भ्यागतौ नृप । कुरु धर्ममधर्म वा विनये नौ समादध,नरेश्वर! इस प्रकार आपसमें विवाद करते हुए हम दोनों यहाँ आपके समीप आये हैं। आप निर्णय कीजिये। अब आप चाहे न्याय करें या अन्याय। इस झगड़ेका निपटारा कर दें। हम दोनोंको विशिष्ट न्यायके मार्गपर लगा दें
evaṁ vivadamānau svaḥ tvām iha abhyāgatau nṛpa | kuru dharmam adharmam vā vinaye nau samādadhāḥ nareśvara ||
ഹേ നൃപ, ഇങ്ങനെ തർക്കിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ ഞങ്ങൾ ഇരുവരും നിങ്ങളുടെ അടുക്കൽ വന്നിരിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ വിധിക്കൂ—ധർമ്മപ്രകാരം ആയാലും അല്ലാതെയായാലും. ഹേ നരേശ്വരാ, ഈ കലഹം തീർത്ത് ഞങ്ങളിരുവരെയും വിനയവും യുക്തമായ ന്യായവും ഉള്ള പാതയിൽ സ്ഥാപിക്കണമേ.
विरूप उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the king’s role as arbiter: social conflict is brought to royal authority for settlement, and the ethical ideal is to place disputants on the path of vinaya—orderly, principled resolution aligned with dharma.
Two parties are quarrelling and approach the king, asking him to decide their case and end the dispute, explicitly urging him to deliver a definitive judgment and restore proper conduct.