Shloka 116
Adhyāya 199: Karma–Jñāna Causality and the Nirguṇa Brahman
Manu’s Instruction
नायं धारयते किज्चिज्जिज्ञासा त्वत्कृते कृता । कालो धर्मस्तथा मृत्यु: कामक्रोधौ तथा युवाम्,यह मेरा साथी कुछ भी धारण नहीं करता अथवा मुझपर भी इसका कोई ऋण नहीं है। यह सब खेल तो हमलोगोंने आपकी परीक्षा लेनेके लिये किया था। काल, धर्म, मृत्यु, काम, क्रोध और आप दोनों--ये सब-के-सब एक-दूसरेकी कसौटीपर आपके देखते-देखते कसे गये हैं। अब जहाँ आपकी इच्छा हो, अपने कर्मसे जीते हुए उन लोकोमें जाइये
nāyaṃ dhārayate kiñcij jijñāsā tvat-kṛte kṛtā | kālo dharmas tathā mṛtyuḥ kāma-krodhau tathā yuvām ||
വിരൂപൻ പറഞ്ഞു—ഇവൻ ഒന്നും വഹിക്കുന്നില്ല; ഇവന്റെ കാരണമായി എനിക്ക് യാതൊരു കടപ്പാടുമില്ല. ഇതെല്ലാം നിങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാനായി നടത്തിയ ഒരു നാടകം മാത്രമാണ്. കാലം, ധർമ്മം, മരണം, കാമം, ക്രോധം—നിങ്ങൾ ഇരുവരും കൂടി—ഇവരെല്ലാം നിങ്ങളുടെ കണ്ണുമുന്നിൽ പരസ്പരം കസോട്ടിയിൽ പരിശോധിക്കപ്പെട്ടു. ഇനി നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നിടത്തേക്ക്, നിങ്ങളുടെ കർമം കൊണ്ട് ജയിച്ച ലോകങ്ങളിലേക്കു പോകുക.
विरूप उवाच
Educational Q&A
True worth is revealed through testing: one’s conduct is weighed against Dharma amid forces like time, death, desire, and anger. The verse affirms that ethical victory is earned by one’s own karma, leading to the attainment of higher realms.
Virūpa explains that the preceding events were staged as a deliberate examination of the addressee(s). The cosmic principles—Time, Dharma, Death, Desire, and Anger—have been set in mutual comparison as a ‘touchstone’ test, after which the tested person(s) are told to proceed to the worlds merited by their deeds.