Shloka 111

Adhyāya 199: Karma–Jñāna Causality and the Nirguṇa Brahman

Manu’s Instruction

Devanagari script

राजोवाच धिग्राजधर्म यस्यायं कार्यस्येह विनिश्चय: । इत्यर्थ मे ग्रहीतव्यं कथं तुल्यं भवेदिति,राजाने कहा--धिक्कार है राजधर्मको, जिसके कार्यका यहाँ यह परिणाम निकला। ब्राह्यणको और मुझको समान फलकी प्राप्ति कैसे हो, इसी उद्देश्यसे मुझे यह दान ग्रहण करना है

Translation

രാജാവ് പറഞ്ഞു—ധിക്കാരം ആ രാജധർമ്മത്തിന്; ഈ കർമ്മത്തിന് ഇവിടെ ഇത്തരമൊരു വിധി വന്നിരിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണനും എനിക്കും സമഫലം എങ്ങനെ ലഭിക്കുമെന്ന ലക്ഷ്യത്താലാണ് ഞാൻ ഈ ദാനം സ്വീകരിക്കുന്നത്.

Word by Word

राजाthe king

उवाचsaid

धिक्fie! shame!

राजधर्मम्the duty/law of kingship

यस्यof which/whose

अयम्this

कार्यस्यof the act/matter to be done

इहhere

विनिश्चयःdecision/result/conclusion

इतिthus/so (quotative)

अर्थम्meaning/purport

मेof me/my

ग्रहीतव्यम्is to be accepted/should be taken

कथम्how?

तुल्यम्equal

भवेत्might be/would become

इतिthus (quotative)

Speaker

ब्राह्मण उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes