Shloka 20

मनु-उपदेशः — भूत-उत्पत्ति, इन्द्रिय-निवृत्ति, तथा पर-स्वभाव-विवेकः

Manu’s Instruction on Elemental Origination, Sense-Withdrawal, and Discrimination of the Supreme Nature

Devanagari script

त्वचा स्पर्शयते स्पर्श बुद्धिर्विक्रियतेड्सकृत्‌ । येन प्रार्थयते किज्चित्‌ तदा भवति तनमन:,बुद्धि त्वचासे स्पर्शका बोध प्राप्त करती है। इस प्रकार वह बारंबार विकारको प्राप्त होती रहती है। वह जिस करणके द्वारा जिसका अनुभव करना चाहती है, मन उसीका रूप धारण कर लेता है

Translation

ത്വക്കിലൂടെ (ബുദ്ധി) സ്പർശം ഗ്രഹിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ അത് ആവർത്തിച്ച് വികാരത്തിലേക്ക് മാറുന്നു. ഏത് ഉപകരണത്തിലൂടെ എന്തെങ്കിലും അനുഭവിക്കണമെന്ന് അത് ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ, അപ്പോൾ മനസ് അതേ രൂപം ധരിക്കുന്നു.

Word by Word

त्वचाby/with the skin (sense of touch)

स्पर्शयतेtouches/contacts

स्पर्शम्touch (object of contact)

बुद्धिःthe intellect

विक्रियतेis modified/undergoes change

सकृत्once

येनby which (instrument/means)

प्रार्थयतेdesires/requests/aims at

किञ्चित्something (anything)

तदाthen/at that time

भवतिbecomes

तन्मनःthat mind (mind taking that form)

Speaker

भीष्म उवाच

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes