Shloka 31
Jñāna-yoga and Karma-phala: Manu–Bṛhaspati on Akṣara and the Limits of Mantra
मानसं सर्वभूतानां धर्ममाहुर्मनीषिण: । तस्मात् सर्वेषु भूतेषु मनसा शिवमाचरेत्
mānasaṃ sarvabhūtānāṃ dharmam āhur manīṣiṇaḥ | tasmāt sarveṣu bhūteṣu manasā śivam ācaret ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—മനീഷികൾ പറയുന്നു: എല്ലാ ജീവികൾക്കും മനസ്സിലൂടെ ആചരിക്കുന്ന ധർമ്മം തന്നെയാണ് ശ്രേഷ്ഠം. അതിനാൽ എല്ലാ ഭൂതങ്ങളോടും മനസ്സിൽ ശുഭം ആചരിക്കണം—അവരുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കണം.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True dharma begins internally: the mind should be trained to hold goodwill toward all beings. Even before speech or action, benevolent intention (śiva) directed to everyone is presented as a superior, foundational form of righteousness.
In the Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma and right conduct after the war. Here he emphasizes inner ethics—cultivating universal goodwill in thought—as a key element of righteous living.