Shloka 17
Jñāna-yoga and Karma-phala: Manu–Bṛhaspati on Akṣara and the Limits of Mantra
नेक्षेतादित्यमुद्यन्तं न च नग्नां परस्त्रियम् । मैथुनं सततं धर्म्य गुद्दो चैव समाचरेत्
nekṣetādityam udyantaṁ na ca nagnāṁ parastriyam | maithunaṁ satataṁ dharmyaṁ ṛtukāle svadārayā sahaikānte samācaret ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ഉദയിക്കുന്ന സൂര്യനെ നോക്കരുത്; മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയെ നഗ്നാവസ്ഥയിൽ ദൃഷ്ടിയിലാക്കരുത്. ധർമ്മാനുസാരം, ഋതുകാലത്ത്, ഏകാന്തത്തിൽ, സ്വന്തം ഭാര്യയോടു മാത്രമേ സംഗമം ആചരിക്കേണ്ടത്।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches disciplined conduct for a householder: restrain the senses (especially sight), avoid improper or lustful looking, and treat sexual activity as a dharmic act—limited to one’s lawful spouse, at the appropriate time, and in privacy.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma after the war. Here he gives practical rules of personal restraint and household ethics, emphasizing modesty, propriety, and regulated marital life.