Shloka 13
जापक–इक्ष्वाकु–सत्यविवादः
The Jāpaka, Ikṣvāku, and the Dispute on Truth and Merit
इस विषयमें ये श्लोक प्रसिद्ध हैं-- जिस गृहस्थके दरवाजेसे कोई अतिथि भिक्षा न पानेके कारण निराश होकर लौट जाता है, वह उस गृहस्थको अपना पाप दे उसका पुण्य लेकर चला जाता है ।। अपि चात्र यज्ञक्रियाभिददेवता: प्रीयन्ते । निवापेन पितरो विद्याभ्यासश्रवणधारणेन ऋषय: । अपत्योत्पादनेन प्रजापतिरिति,इसके सिवा गृहस्थाश्रममें रहकर यज्ञ करनेसे देवता, श्राद्ध-तर्पण करनेसे पितर, वेद- शास्त्रोंके श्रवण, अभ्यास और धारणसे ऋषि तथा संतानोत्पादनसे प्रजापति प्रसन्न होते हैं
bharadvāja uvāca | asmin viṣaye ime ślokāḥ prasiddhāḥ— yasya gṛhasthasya dvārāt kaścid atithiḥ bhikṣām alabhitvā nirāśaḥ pratinivartate, sa tasmai gṛhasthāya svaṃ pāpaṃ dattvā tasya puṇyaṃ gṛhītvā gacchati || api cātra yajñakriyābhiḥ devatāḥ prīyante | nivāpena pitaraḥ | vidyābhyāsa-śravaṇa-dhāraṇena ṛṣayaḥ | apatyotpādanena prajāpatiḥ iti |
ഭാരദ്വാജൻ പറഞ്ഞു—ഈ വിഷയത്തിൽ ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ പ്രസിദ്ധം: ആരുടെയെങ്കിലും വാതിലിൽ നിന്ന് ഒരു അതിഥി ഭിക്ഷ ലഭിക്കാതെ നിരാശനായി മടങ്ങിപ്പോകുന്നുവോ, ആ അതിഥി ആ ഗൃഹസ്ഥനു തന്റെ പാപം നൽകി, ഗൃഹസ്ഥന്റെ പുണ്യം എടുത്തുകൊണ്ട് പോകുന്നു. കൂടാതെ—ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിൽ യജ്ഞകർമ്മങ്ങളാൽ ദേവതകൾ, ശ്രാദ്ധ-തർപ്പണാദി നിവാപങ്ങളാൽ പിതൃകൾ, വേദശാസ്ത്രങ്ങളുടെ ശ്രവണം-അഭ്യാസം-ധാരണം എന്നിവയാൽ ഋഷികൾ, സന്താനോത്പാദനത്താൽ പ്രജാപതി പ്രസന്നനാകുന്നു.
भरद्वाज उवाच