Shloka 17
Ācāra-vidhi (Rules of Conduct) — Yudhiṣṭhira’s Inquiry and Bhīṣma’s Normative Catalogue
एवं सर्वेषु विहित: प्राणापानेषु देहिनाम् । तस्मिन् समिध्यते नित्यमग्नि: स्थाल्यामिवाहित:
evaṁ sarveṣu vihitaḥ prāṇāpāneṣu dehinām | tasmin samidhyate nityam agniḥ sthālyām ivāhitaḥ ||
ഇങ്ങനെ ദേഹികളിലെ പ്രാണ-അപാനാദി ഗതികളിൽ ആ അന്തരഗ്നി യഥാവിധി സ്ഥാപിതമാണ്. അത് ശരീരത്തിനുള്ളിൽ നിരന്തരം ജ്വലിക്കുന്നു—അടുപ്പിലെ പാത്രത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ.
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the body’s sustaining inner fire is continuously kindled through the proper establishment and functioning of prāṇa and apāna; disciplined regulation of the vital winds supports vitality, digestion, and steadiness.
Bharadvāja explains a physiological-yogic principle: within embodied beings, the vital breaths (prāṇa and apāna) provide the basis upon which the inner fire remains steadily alight, compared to a fire maintained in a cooking pot on a hearth.