Shloka 5
भरद्वाज उवाच कथं सलिलमुत्पन्नं कथं चैवाग्निमारुतौ | कथं वा मेदिनी सूष्टेत्यत्र मे संशयो महान्,भरद्वाजने पूछा--भगवन्! जलकी उत्पत्ति कैसे हुई? अग्नि और वायुकी सृष्टि किस प्रकार हुई तथा पृथ्वीकी भी रचना कैसे की गयी, इस विषयमें मुझे महान् संदेह है
bharadvāja uvāca kathaṃ salilam utpannaṃ kathaṃ caivāgnimārutau | kathaṃ vā medinī sṛṣṭety atra me saṃśayo mahān |
ഭരദ്വാജൻ പറഞ്ഞു—ഭഗവൻ! ജലം എങ്ങനെ ഉദ്ഭവിച്ചു? അഗ്നിയും വായുവും എങ്ങനെ ഉത്പന്നമായി? ഭൂമി എങ്ങനെ രൂപപ്പെട്ടു? ഈ കാര്യങ്ങളിൽ എനിക്ക് മഹത്തായ സംശയമുണ്ട്.
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
The verse models a disciplined philosophical inquiry: when foundational questions about the world’s origin arise, one should articulate doubts clearly and seek a reasoned account rather than accept assumptions.
In Śānti Parva’s reflective setting, the sage Bharadvāja raises a cosmological question, asking how the basic elements—water, fire, wind, and earth—were created, indicating he seeks a systematic explanation from the interlocutor.