Shloka 27
सत्य–अनृत, प्रकाश–तमस्, स्वर्ग–नरक विवेचनम्
Truth and Untruth as Light and Darkness; Svarga and Naraka as Ethical Consequences
पृथिव्यन्ते समुद्रास्तु समुद्रान्ते तम: स्मृतम् । तमसो३न््ते जल प्राहुर्जलस्यान्तेडग्निरेव च,पृथ्वीके अन्तमें समुद्र हैं। समुद्रके अन्तमें घोर अन्धकार है। अन्धकारके अन्तमें जल है और जलके अन्तमें अग्निकी स्थिति बतायी गयी है
pṛthivy-ante samudrās tu samudrānte tamaḥ smṛtam | tamaso 'nte jalaṃ prāhur jalasyānte 'gnir eva ca ||
പൃഥ്വിയുടെ അറ്റത്ത് സമുദ്രങ്ങൾ; സമുദ്രങ്ങളുടെ അറ്റത്ത് ഘോര തമസ്സ് എന്ന് പറയുന്നു. ആ തമസ്സിന്റെ അറ്റത്ത് ജലം, ജലത്തിന്റെ അറ്റത്ത് അഗ്നി തന്നെയെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു.
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
The verse presents a traditional cosmological layering—earth, ocean, darkness, water, fire—to emphasize that the world is understood through ordered principles and inherited teachings, and that inquiry proceeds by tracing causes and boundaries beyond what is immediately seen.
Bharadvāja is describing the structure of the cosmos as preserved in tradition, listing what is said to lie at the ‘ends’ or outer limits of successive realms, as part of a broader Shānti Parva discussion on knowledge and the nature of reality.