Shloka 7
Varṇa-lakṣaṇa and Ātma-saṃyama (Marks of Social Conduct and Self-Restraint) | वर्णलक्षणम् एवं आत्मसंयमः
Devanagari script
पुलाका इव धान्येषु पुत्तिका इव पक्षिषु । तद्विधास्ते मनुष्याणां येषां धर्मो न कारणम्,जिनका उद्देश्य धर्म नहीं है, ऐसे मनुष्य मानव-समाजके भीतर वैसे ही समझे जाते हैं, जैसे धानमें थोथा पौधा और पंखवाले जीवोंमें मच्छर
Transliteration
pulākā iva dhānyeṣu puttikā iva pakṣiṣu | tadvidhās te manuṣyāṇāṃ yeṣāṃ dharmo na kāraṇam ||
Translation
ധർമ്മം ലക്ഷ്യമല്ലാത്തവർ മനുഷ്യസമൂഹത്തിൽ അങ്ങനെ തന്നെയാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്—ധാന്യത്തിനിടയിലെ പൊള്ളയായ, വിലയില്ലാത്ത മുളപോലെ; ചിറകുള്ള ജീവികളിൽ കൊതുകുപോലെ.
Word by Word
पुलाकाःchaff / hollow stalks
पुलाकाः:
Karta
TypeNoun
Rootपुलाक
FormMasculine, Nominative, Plural
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
धान्येषुamong grains
धान्येषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधान्य
FormNeuter, Locative, Plural
पुत्तिकाःgnats/mosquitoes (small insects)
पुत्तिकाः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्तिका
FormFeminine, Nominative, Plural
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
पक्षिषुamong birds/winged creatures
पक्षिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपक्षिन्
FormMasculine, Locative, Plural
तद्विधाःof that kind, such
तद्विधाः:
Karta
TypeAdjective
Rootतद्विध
FormMasculine, Nominative, Plural
तेthey/those
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
मनुष्याणाम्of men / among humans
मनुष्याणाम्:
TypeNoun
Rootमनुष्य
FormMasculine, Genitive, Plural
येषाम्of whom
येषाम्:
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
धर्मःdharma, righteousness
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
कारणम्cause, motive, purpose
कारणम्:
Karma
TypeNoun
Rootकारण
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaH
humans (manuṣyāḥ)G
grain/crops (dhānya)G
gnat/mosquito (puttikā)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes