Shloka 42
अध्याय १७८ — प्राणवायुगतिः तथा शारीराग्निव्यवस्था
Adhyāya 178 — The courses of prāṇa-vāyu and the regulation of the bodily fire
परित्यजामि काम व्वां हित्वा सर्वमनोगती: । न त्वं मया पुन: काम वत्स्यसे न च रंस्यसे
parityajāmi kāma tvāṃ hitvā sarva-manogatīḥ | na tvaṃ mayā punaḥ kāma vatsyase na ca raṃsyase ||
ഹേ കാമാ! മനസ്സിന്റെ എല്ലാ ഗതികളും വൃത്തികളും ഉപേക്ഷിച്ച് ഞാൻ നിന്നെ പരിത്യജിക്കുന്നു. ഇനി നീ വീണ്ടും എന്നോടൊപ്പം വസിക്കുകയുമില്ല; എന്നിൽ രമിക്കുകയുമില്ല.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches mastery over desire by withdrawing the mind from its habitual impulses and decisively renouncing craving; ethical steadiness begins with inner governance rather than external circumstance.
Bhīṣma addresses Kāma as a personified force and declares a firm break from it, stating that desire will no longer reside in him or find enjoyment through him—an emphatic vow of inner renunciation.