Shloka 13

Devanagari script

शष्पाणीव विचिन्वन्तमन्यत्रगतमानसम्‌ | वृकीवोरणमासाद्य मृत्युरादाय गच्छति,जैसे घास चरते हुए भेंड़ेके पास अचानक व्याप्री पहुँच जाती है और उसे दबोचकर चल देती है, उसी प्रकार मनुष्यका मन जब दूसरी ओर लगा होता है, उसी समय सहसा मृत्यु आ जाती है और उसे लेकर चल देती है

Translation

പുല്ല് തിരഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കെ മനസ്സ് മറ്റെവിടെയോ പോയിരിക്കുന്ന ആടിന്റെ അടുത്തേക്ക് പെട്ടെന്ന് ചെന്നായ എത്തി അതിനെ പിടിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നതുപോലെ, മനുഷ്യന്റെ മനസ്സ് മറ്റൊരിടത്ത് ലഗ്നമായിരിക്കുമ്പോഴാണ് അപ്രതീക്ഷിതമായി മരണം വന്ന് അവനെ എടുത്തുകൊണ്ടുപോകുന്നത്.

Word by Word

शष्पाणिblades of grass

इवlike/as

विचिन्वन्तम्gathering/picking up

अन्यत्रelsewhere

गतgone

मानसम्mind

वृकीa she-wolf

इवlike/as

उरणम्a ram/sheep

आसाद्यhaving reached/coming upon

मृत्युःdeath

आदायhaving seized/taken

गच्छतिgoes away

Speaker

भीष्म उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes