Shloka 51
अव्यक्त-मानस-सृष्टिवादः
Doctrine of Creation from the Unmanifest ‘Mānasa’
यदा संहरते कामान् कूर्मोडज़ानीव सर्वश: । तदा>5>त्मज्योतिरात्मायमात्मन्येव प्रपश्यति,कछुआ जैसे अपने अड्ञोंकी सब ओरसे समेट लेता है, उसी प्रकार यह जीव जब अपनी सब कामनाओंका संकोच कर देता है तब यह अपने विशुद्ध अन्तःकरणमें ही स्वयं प्रकाशस्वरूप परमात्माका साक्षात्कार कर लेता है
yadā saṁharate kāmān kūrmo 'ṅgānīva sarvaśaḥ | tadā ātmajyotir ātmāyam ātmany eva prapaśyati ||
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—ആമ തന്റെ അവയവങ്ങളെ എല്ലാദിക്കിലും അകത്തേക്ക് വലിച്ചെടുക്കുന്നതുപോലെ, മനുഷ്യൻ തന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളെയും പൂർണ്ണമായി പിൻവലിക്കുമ്പോൾ, ശുദ്ധാന്തഃകരണത്തിൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ ആത്മാവ് തന്റെ ഉള്ളിൽ തന്നേ ജ്യോതിരൂപനായ പരമാത്മാവിനെ പ്രത്യക്ഷമായി ദർശിക്കുന്നു.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Desires and sense-impulses must be gathered back through restraint; when craving is withdrawn, the mind becomes clear and the self directly realizes the self-luminous Ātman within.
In the Śānti Parva’s instructional discourse, a Brāhmaṇa speaker uses the tortoise metaphor to explain the inward turn of discipline: withdrawing outward-running desires leads to inner vision and realization of the supreme Self.