Shloka 21
अव्यक्त-मानस-सृष्टिवादः
Doctrine of Creation from the Unmanifest ‘Mānasa’
इस समय तुम सुखसे दुःखमें आ पड़े हो। अब फिर तुम्हें सुखकी प्राप्ति होगी। यहाँ किसी भी प्राणीको न तो सदा सुख ही प्राप्त होता है और न सदा दुःख ही ।। शरीरमेवायतनं सुखस्य दुःखस्य चाप्यायतनं शरीरम् | यद्यच्छरीरेण करोति कर्म तेनैव देही समुपाश्षुते तत्,यह शरीर ही सुखका आधार है और यही दुःखका भी आधार है। देहाभिमानी पुरुष शरीरसे जो-जो कर्म करता है, उसीके अनुसार वह सुख एवं दुःखरूप फल भोगता है
idānīṁ tvaṁ sukhād duḥkham āpannaḥ | punaś ca te sukha-prāptir bhaviṣyati | iha hi kasyacid api prāṇinaḥ na sadā sukham eva prāpyate na ca sadā duḥkham eva || śarīram evāyatanaṁ sukhasya duḥkhasya cāpy āyatanaṁ śarīram | yad yac charīreṇa karoti karma tenaiva dehī samupāśnute tat ||
ഇപ്പോൾ നീ സുഖത്തിൽ നിന്ന് ദുഃഖത്തിലേക്ക് വീണിരിക്കുന്നു; വീണ്ടും നിനക്ക് സുഖപ്രാപ്തി ഉണ്ടാകും. ഈ ലോകത്ത് ഒരു ജീവിക്കും എന്നും സുഖം മാത്രം ലഭിക്കുന്നില്ല; എന്നും ദുഃഖം മാത്രം ലഭിക്കുന്നതുമില്ല. ശരീരമാണ് സുഖത്തിന്റെ ആധാരം; ശരീരമാണ് ദുഃഖത്തിന്റെയും ആധാരം. ദേഹാഭിമാനത്തോടെ മനുഷ്യൻ ശരീരത്തിലൂടെ ചെയ്യുന്ന കർമങ്ങൾക്ക് അനുസരിച്ച്, ദേഹി പിന്നീട് അതിന്റെ ഫലം സുഖമായോ ദുഃഖമായോ അനുഭവിക്കേണ്ടിവരും.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Happiness and suffering are not permanent; both arise in embodied life. The body is the locus where pleasure and pain are felt, and one experiences results in accordance with actions performed through the body—so one should remain steady, act responsibly, and not be overwhelmed by changing fortunes.
A Brahmin speaker consoles and instructs the listener who has recently fallen into distress. He frames the situation within a moral-psychological teaching: worldly conditions alternate, and the embodied person undergoes pleasure and pain as consequences of bodily actions (karma).