Shloka 45
Śānti-parva 168: Śoka-nivṛtti-buddhi (The Cognition that Reduces Grief) and Piṅgalā’s Nairāśya
भूतानि जातिस्मरणात्मकानि जराविकारैश्न समन्वितानि । भूयश्व तैस्तै: प्रतिबोधितानि मोक्ष प्रशंसन्ति न तं च विद्य:
yudhiṣṭhira uvāca |
bhūtāni jātismaraṇātmakāni jarāvikāraiś ca na samanvitāni |
bhūyaś ca tais tais pratibodhitāni mokṣaṃ praśaṃsanti na taṃ ca vidmaḥ ||
മുൻജന്മങ്ങളെ ഓർക്കുന്നവരും വാർദ്ധക്യവികാരങ്ങൾ ബാധിക്കാത്തവരുമായ ജീവികളും ഉണ്ട്. പലവിധ അനുഭവങ്ങളാൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ഉണർത്തപ്പെടുകയും ബോധിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്ത് അവർ മോക്ഷത്തെയേ മാത്രം പ്രശംസിക്കുന്നു; എന്നാൽ ആ മോക്ഷത്തെ ഞങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുന്നില്ല.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Those who are spiritually awakened—described as remembering past births and being free from the impairments of old age—come to value liberation above worldly experience; Yudhiṣṭhira admits that ordinary people lack clear knowledge of mokṣa and thus need instruction.
In Śānti Parva’s discourse setting, Yudhiṣṭhira raises a reflective question about liberation: he contrasts rare, awakened beings who extol mokṣa with his own uncertainty, preparing the ground for further teaching on the nature and means of liberation.