Shloka 43
Śānti-parva 168: Śoka-nivṛtti-buddhi (The Cognition that Reduces Grief) and Piṅgalā’s Nairāśya
युधिछिर उवाच निःसंशयं निश्चितधर्मशास्त्रा: सर्वे भवन्तो विदितप्रमाणा: । विज्ञातुकामस्य ममेह वाक्य- मुक्त यद्धै नैष्ठिकं तच्छुतं मे । इदं त्ववश्यं गदतो ममापि वाक््यं निबोधध्वमनन्यभावा:
Yudhiṣṭhira uvāca—niḥsaṁśayaṁ niścita-dharmaśāstrāḥ sarve bhavanto vidita-pramāṇāḥ | vijñātukāmasya mameha vākyaṁ yuktā yad dhai naiṣṭhikaṁ tac chrutaṁ me | idaṁ tv avaśyaṁ gadato mamāpi vākyaṁ nibodhadhvam ananya-bhāvāḥ ||
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—ബന്ധുക്കളേ! നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളുടെ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ പരിശോധിച്ച് ഉറച്ച നിശ്ചയത്തിലെത്തിയിരിക്കുന്നു; പ്രമാണങ്ങളുടെയും ജ്ഞാനം നിങ്ങള്ക്കുണ്ട്—ഇതിൽ സംശയമില്ല. നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ അറിയണമെന്നായിരുന്നു എന്റെ ആഗ്രഹം; അതുകൊണ്ട് ഇവിടെ നിങ്ങൾ പറഞ്ഞ നിങ്ങളുടെ സ്ഥിരസിദ്ധാന്തങ്ങൾ എല്ലാം ഞാൻ ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടു. ഇനി ഞാൻ പറയുന്നതും നിങ്ങൾ ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ നിർബന്ധമായി കേൾക്കുക.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Ethical inquiry should be grounded in śāstra and pramāṇa, but it also requires disciplined dialogue: hearing others’ settled views carefully and then presenting one’s own position with clarity, asking the audience for single-minded attention.
In the Śānti Parva’s reflective setting, Yudhiṣṭhira addresses respected interlocutors who have offered their conclusions on dharma. He acknowledges their learning and the validity of their reasoning, states that he has listened, and now requests that they listen attentively as he presents his own view.