Shloka 62
बक-गौतमाख्यानम् / The Baka–Gautama Account
On Gratitude and Friendship Ethics
बभूव भू: प्रतिभया मांसशोणितकर्दमा । वह अत्यन्त दारुण महान् युद्ध आरम्भ होनेपर पृथ्वीपर रक्त और मांसकी कीच जम गयी। जिससे वह अत्यन्त भयंकर प्रतीत होने लगी ।। ६१ $ || दानवानां शरीरैश्व॒ पतितै: शोणितोक्षितै:
babhūva bhūḥ pratibhayā māṁsaśoṇitakardamā | dānavānāṁ śarīraiś ca patitaiḥ śoṇitokṣitaiḥ ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—മഹായുദ്ധം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ ഭൂമി ഭയത്താൽ മാംസവും രക്തവും കലർന്ന ചെളിയായി മാറി; രക്തത്തിൽ നനഞ്ഞു വീണ ദാനവശരീരങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടത് അത്യന്തം ഭീകരമായി തോന്നി.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the horrific, dehumanizing reality of war: it transforms the earth into a blood-soaked mire. In the Shanti Parva’s ethical atmosphere, such imagery functions as a moral warning—victory and duty claims cannot erase the immense suffering and degradation produced by violence.
Bhishma describes the onset of a great battle: the ground becomes muddy with flesh and blood, and is covered with fallen, blood-drenched bodies of the Danavas, making the scene appear extremely terrifying.