Shloka 553
बक-गौतमाख्यानम् / The Baka–Gautama Account
On Gratitude and Friendship Ethics
रुद्रं दृष्टया बलोद्धूतं प्रमुमोह चचाल च । तत्पश्चात् दानवदलने देखा कि देवसेनापतिका कार्य सँभालनेवाले उत्कट बलशाली रुद्रदेव युद्धसे पीछे नहीं हट रहे हैं, तब वे मोहित और विचलित हो उठे
rudraṃ dṛṣṭvā baloddhūtaṃ pramumoha cacāla ca |
പ്രചണ്ഡമായി ഉണർന്ന ബലമുള്ള രുദ്രനെ കണ്ടപ്പോൾ അവർ മോഹിതരായി തളർന്നു കുലുങ്ങി. പിന്നെ ദാനവദലനനും ദേവസേനയുടെ ഭാരമേറ്റു നയിക്കുന്നവനും ആയ ഉഗ്രനും മഹാബലനും ആയ രുദ്രദേവൻ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറുന്നില്ലെന്ന് അവർ തിരിച്ചറിഞ്ഞപ്പോൾ, അവർ കൂടുതൽ ഭ്രമിതരായി അസ്ഥിരരായി.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how unwavering divine resolve can shatter the confidence of opponents: when a righteous or cosmic force (Rudra) does not retreat, those driven by hostility or arrogance fall into moha (delusion) and lose steadiness. Ethically, it contrasts steadfastness in duty with the destabilizing effects of fear and confusion.
Bhishma describes a battlefield moment: on seeing Rudra’s aroused, formidable power, the opposing side becomes stunned and begins to waver. When they further perceive that Rudra—depicted as the crusher of Dānavas and a leader for the gods—continues advancing without retreat, their agitation and bewilderment intensify.