Shloka 48

बक-गौतमाख्यानम् / The Baka–Gautama Account

On Gratitude and Friendship Ethics

Devanagari script

ऊर्ध्वदृष्टिमहालिड्री मुखाज्ज्वाला: समुत्सृजन्‌ । विकुर्वन्‌ बहुधा वर्णान्‌ नीलपाण्डुरलोहितान्‌,उसकी दृष्टि ऊपरकी ओर थी, वह महान्‌ चिह्न धारण किये हुए था। मुखसे आगकी लपटें छोड़ रहा था और अपने अड़ोंसे नील, श्वेत तथा लोहित (लाल) अनेक प्रकारके रंग प्रकट कर रहा था

Transliteration

ūrdhvadṛṣṭir mahāliṅgī mukhāj jvālāḥ samutsṛjan | vikurvan bahudhā varṇān nīlapāṇḍuralohitān ||

Translation

അവന്റെ ദൃഷ്ടി മേലോട്ടായിരുന്നു; അവൻ മഹത്തായ, പ്രത്യേകമായ ഒരു ചിഹ്നം ധരിച്ചിരുന്നു. അവൻ വായിൽ നിന്ന് ജ്വാലകൾ പുറപ്പെടുവിച്ചു; തന്റെ രൂപാന്തരശക്തിയാൽ നീലം, പാണ്ഡുരം (ധവളം) ലോഹിതം (ചുവപ്പ്) എന്നീ പല വർണങ്ങളും പ്രകടമാക്കി.

Word by Word

ऊर्ध्वदृष्टिhaving an upward gaze

महालिड्रीbearing a great mark/insignia

मुखात्from (his) mouth

ज्वालाःflames

समुत्सृजन्emitting, sending forth

विकुर्वन्displaying, producing (variously)

बहुधाin many ways

वर्णान्colors

नीलblue

पाण्डुरpale/whitish

लोहितान्red

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

flames (jvālāḥ)

colors/appearances (varṇāḥ: nīla, pāṇḍura, lohita)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes