Shloka 753
Adhyāya 166: Kṛtaghna-doṣa (कृतघ्नदोषः) — the fault of ingratitude and the limits of expiation
मांसं मूत्रं पुरीषं च प्राश्य संस्कारमर्हति । अनास्तिक पुरुषोंके लिये एक गोदानमात्र ही प्रायश्चित्त बतलाया गया है। कुत्ते
bhīṣma uvāca | māṁsaṁ mūtraṁ purīṣaṁ ca prāśya saṁskāram arhati |
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു— മാംസം, മൂത്രം, മലമൂത്രം (വിസർജ്യം) എന്നിവ ഭക്ഷിച്ചാൽ ദ്വിജന് പുനഃസംസ്കാരം (ശുദ്ധിവിധി) ആവശ്യമാണ്. നാസ്തികനു മാത്രം ഒരു ഗോദാനം തന്നെയാണ് പ്രായശ്ചിത്തമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. നായ, പന്നി, മനുഷ്യൻ, കോഴി, കഴുത എന്നിവയുടെ മാംസവും മല-മൂത്രവും ഭക്ഷിച്ചാൽ ദ്വിജന്റെ പുനഃസംസ്കാരം ചെയ്യേണ്ടതാണ്.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage teaches that serious violations of purity norms—especially consuming forbidden or impure substances—require formal expiation and restorative rites (saṁskāra) to re-establish dharmic eligibility; it also notes a specific expiation (cow-gift) in the case of a nāstika.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma, Bhishma is advising Yudhishthira about rules of conduct and expiation, specifying what purification is required when a dvija consumes impure substances and mentioning related expiations for particular cases.