Shloka 23
Adhyāya 164: Gautama as Guest; Kaśyapa’s Satkāra and the Fourfold Arthagati; Journey to Virūpākṣa
त्वया सत्यार्थिना नित्यं विजिता ज्येष्ठसेवनात्,कहते हैं, ये तेरहों दोष शान्ति धारण करनेसे जीत लिये जाते हैं। धृतराष्ट्रके पुत्रोंमें ये सभी दोष मौजूद थे और तुम सत्यको ग्रहण करना चाहते हो; इसलिये तुमने श्रेष्ठ पुरुषोंके सेवनसे इन सबपर विजय प्राप्त कर ली
tvayā satyārthinā nityaṃ vijitā jyeṣṭha-sevanāt | kathayanti—ime trayodaśa doṣāḥ śānti-dhāraṇena jitā bhavanti | dhṛtarāṣṭrasya putreṣu te sarve doṣāḥ santi, tvaṃ ca satyaṃ grahītuṃ icchasi; tasmāt jyeṣṭha-puruṣa-sevanena teṣāṃ sarveṣāṃ doṣāṇāṃ tvayā jayaḥ prāptaḥ ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—നീ നിത്യവും സത്യാന്വേഷിയാണ്; അതുകൊണ്ട് ജ്യേഷ്ഠന്മാരുടെ നിരന്തര സേവനത്തിലൂടെ നീ ഈ ദോഷങ്ങളെ ജയിച്ചു. ശാന്തിയും ആത്മനിയമവും ധരിച്ചാൽ ഈ പതിമൂന്ന് ദോഷങ്ങൾ പരാജയപ്പെടുമെന്ന് പറയുന്നു. ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരിൽ ഇവ എല്ലാം ഉണ്ടായിരുന്നു; എന്നാൽ നീ സത്യം സ്വീകരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അതിനാൽ മഹത്തായ ജ്യേഷ്ഠന്മാരുടെ സേവനത്തിലൂടെ നീ അവയെല്ലാം കീഴടക്കി.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Peaceful restraint (śānti-dhāraṇa) and the disciplined habit of serving and learning from elders (jyeṣṭha-sevā) enable a truth-seeker to overcome deep-seated vices; moral victory is portrayed as a result of humility, guidance, and steady inner calm.
Bhishma, instructing the listener in the Śānti Parva, contrasts the faults found among Dhritarashtra’s sons with the listener’s aspiration for truth, praising the listener for having conquered those faults through sustained peace and reverent service to venerable elders.