Shloka 19
Gautama’s Flight, the Enchanted Grove, and the Arrival of Rājadharma
Nāḍījaṅgha
धृतिर्नाम सुखे दुःखे यथा नाप्रोति विक्रियाम् ता भजेत सदा प्राज्ञो य इच्छेद् भूतिमात्मन:,सुख या दु:ख प्राप्त होनेपर मनमें विकार न होना “धृति” है। जो अपनी उन्नति चाहता हो, उस बुद्धिमान् पुरुषको सदा ही 'धृति” का सेवन करना चाहिये
dhṛtir nāma sukhe duḥkhe yathā nāpnoti vikriyām | tā bhajeta sadā prājño ya icched bhūtim ātmanaḥ ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—സുഖവും ദുഃഖവും വന്നാലും മനസ്സിൽ വികാരം/കുലുക്കം ഉണ്ടാകാതിരിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ് ‘ധൃതി’. സ്വന്തം ക്ഷേമവും വളർച്ചയും ആഗ്രഹിക്കുന്ന ജ്ഞാനി എപ്പോഴും ഈ ധൃതിയെ അഭ്യസിക്കണം.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dhṛti (steadfastness) is defined as maintaining inner stability—no mental agitation or distortion—when confronted with both happiness and sorrow; a person seeking true welfare should continually cultivate this quality.
In the Shanti Parva’s instruction to Yudhishthira, Bhishma is defining a key ethical-psychological virtue (dhṛti) and prescribing its constant practice as a foundation for personal well-being and righteous living.