Shloka 25
त्रिवर्गविचारः
Tri-varga Deliberation: Dharma, Artha, Kāma
निष्क्रम्य वनमास्थाय ज्ञानयुक्तो जितेन्द्रिय: । कालाकांक्षी चरत्येवं ब्रह्मभूयाय कल्पते,ज्ञानसम्पन्न जितेन्द्रिय पुरुष घरसे निकलकर वनका आश्रय ले वहाँ मृत्युकालकी प्रतीक्षा करता हुआ निर्द्धन्द् विचरता रहता है। इस प्रकार वह ब्रह्मभावको प्राप्त होनेमें समर्थ हो जाता है
niṣkramya vanam āsthāya jñānayukto jitendriyaḥ | kālākāṅkṣī caratyevaṃ brahmabhūyāya kalpate ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ഗൃഹജീവിതം വിട്ട് വനത്തെ ആശ്രയിച്ച്, ജ്ഞാനയുക്തനും ഇന്ദ്രിയജയിയും ആയ മനുഷ്യൻ, നിശ്ചിതമായ മരണകാലത്തെ ശാന്തമായി കാത്ത് നിർവികാരമായി ജീവിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നവൻ ബ്രഹ്മഭാവം (പരമസിദ്ധി) പ്രാപിക്കാൻ യോഗ്യനാകുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that one who leaves household attachment, lives in the forest with knowledge and sense-control, and calmly accepts mortality becomes qualified for liberation—attaining Brahman-hood through disciplined detachment.
In Bhishma’s instruction on dharma and the stages of life, he describes the renunciant/forest-dweller who departs from home, lives austerely and peacefully, and waits for death without anxiety, thereby progressing toward the highest spiritual goal.