Shloka 6
अज्ञान–लोभयोः परस्परहेतुत्वम्
Mutual Causality of Ignorance and Greed
एतदेव हि कार्पण्यं समग्रमसमीक्षितम् | यच्चेत् समी क्षयैव स्याद् भवेत् तस्मिंस्ततो गुण:
etad eva hi kārpaṇyaṁ samagram asamīkṣitam | yac cet samīkṣyaiva syād bhavet tasmiṁs tato guṇaḥ ||
ശൗനകൻ പറഞ്ഞു—മുൻപരിശോധനയില്ലാതെ ഒരു കാര്യം മുഴുവനായി കൈക്കൊണ്ട് തുടങ്ങുന്നതാണ് കാതര്യത്തിന്റെ ദോഷം. എന്നാൽ നന്നായി പരിശോധിച്ചശേഷം മാത്രമേ പ്രവർത്തനം ഉണ്ടാകൂ എങ്കിൽ, ആ പരിശോധന തന്നെയാണ് അതിന്റെ ഗുണം।
शौनक उवाच
Educational Q&A
Acting without examining consequences and context is labeled kārpaṇya (weak, blameworthy irresolution), whereas acting after careful consideration (samīkṣya) is itself a guṇa (virtue) in the action.
Śaunaka comments in a didactic tone, contrasting unexamined, impulsive undertaking with reflective deliberation, framing the latter as ethically commendable within the Shānti Parva’s instruction on right conduct.