Shloka 163
अज्ञान–लोभयोः परस्परहेतुत्वम्
Mutual Causality of Ignorance and Greed
त्यजतां जीवितं श्रेयो निवृत्ते पुण्यपापके । इस संसारके सम्पूर्ण प्राणियोंमें जब दुःख ही नहीं है
śaunaka uvāca | tyajatāṃ jīvitaṃ śreyo nivṛtte puṇya-pāpake |
പുണ്യവും പാപവും—ഇരണ്ടും നിവൃത്തമായവർക്കു ജീവൻ പോലും ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുതന്നെ ശ്രേയസ്കരമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. കാരണം ഈ ലോകത്ത് ദുഃഖമില്ലാതെ സുഖം എവിടെ നിന്നു ലഭിക്കും? സുഖവും ദുഃഖവും പ്രകൃതിയിൽ ബന്ധിതമായ ജീവികളുടെ ധർമ്മങ്ങളാണ്; സമ്പർക്ക-സംസർഗദോഷങ്ങളനുസരിച്ച് അവ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. എന്നാൽ ‘എന്റെ’ എന്ന മമതയും അഹങ്കാരവും ചേർന്ന എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, പുണ്യപാപപ്രവൃത്തികൾ ശമിച്ചവർക്കു—അത്തരം പുരുഷന്മാരുടെ ജീവതം തന്നെയാകുന്നു കല്യാണകരം।
शौनक उवाच
Educational Q&A
True welfare (śreyas) lies in detachment: when ego and possessiveness are abandoned and the dualities of merit and sin no longer bind, one’s life becomes intrinsically auspicious; pleasure and pain are seen as natural to embodied existence under prakṛti.
In the didactic setting of Śānti Parva, Śaunaka speaks a reflective teaching on the inevitability of pleasure and pain for embodied beings and praises the state of renunciation in which both puṇya and pāpa have ceased to operate.