Shloka 2
ईदृशेनैव तपसा गच्छेयं परमां गतिम् । इति बुद्धया विनिश्चित्य गमनायोपचक्रमे,मैं भी इसी प्रकार तपस्या करके परम गतिको प्राप्त होऊँगा, ऐसा अपनी बुद्धिके द्वारा निश्चय करके पक्षियोंद्वारा जीवन-निर्वाह करनेवाला वह बहेलिया वहाँसे महाप्रस्थानके पथका आश्रय लेकर चल दिया। उसने सब प्रकारकी चेष्टा त्याग दी। वायु पीकर रहने लगा। स्वर्गकी अभिलाषासे अन्य सब वस्तुओंकी ओरसे उसने ममता हटा ली
īdṛśenaiva tapasā gaccheyaṃ paramāṃ gatim | iti buddhyā viniścitya gamanāyopacakrame |
“ഇത്തരത്തിലുള്ള തപസ്സുകൊണ്ടുതന്നെ ഞാനും പരമഗതി പ്രാപിക്കും” എന്നു ബുദ്ധിയാൽ ദൃഢമായി നിശ്ചയിച്ച്, പക്ഷികളെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിച്ചിരുന്ന ആ വേട്ടക്കാരൻ അവിടെ നിന്ന് മഹാപ്രസ്ഥാനപഥം ആശ്രയിച്ച് പുറപ്പെട്ടു. അവൻ എല്ലാ ശ്രമങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ചു; വായുവിനെ മാത്രം ആഹാരമാക്കി ജീവിച്ചു; സ്വർഗ്ഗലാഭാകാംക്ഷയാൽ മറ്റു എല്ലാറ്റിനോടുമുള്ള ‘എന്റെത്’ എന്ന മമത നീക്കി।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Firm resolve (niścaya) grounded in discernment (buddhi) can turn one toward the highest goal (paramā gati). The verse highlights ascetic discipline and the ethical inner act of relinquishing possessiveness (mamatā) as essential to spiritual progress.
A fowler, inspired to seek the highest state through similar austerity, decides decisively to depart on a renunciant path. He gives up ordinary efforts and attachments, living on minimal sustenance (symbolically ‘air’) and orienting his life toward a transcendent aim.