Shloka 5
अबुद्धिपूर्वकपापविमोचनप्रश्नः — Janamejaya’s Unintended Transgression and the Indrota Rebuke
भस्मीभवति सा नारी यस्या भर्ता न तुष्यति । अग्निको साक्षी बनाकर स्त्रीका जिसके साथ विवाह हो गया, वही उसका पति है और वही उसके लिये परम देवता है। जिसका पति संतुष्ट नहीं रहता, वह नारी दावानलसे दग्ध हुई पुष्पगुच्छोंसहित लताके समान भस्म हो जाती है ।। इति संचिन्त्य दु:खार्ता भर्तारें दु:खितं तदा
bhasmībhavati sā nārī yasyā bhartā na tuṣyati | agniko sākṣī banākara strīkā jisake sātha vivāha ho gayā, vahī usakā pati hai aur vahī usake liye paramadevatā hai | yasyāḥ patiḥ saṃtuṣṭo na tiṣṭhati, sā nārī dāvānalena dagdhā puṣpagucchaiḥ sahitā latā iva bhasmībhavati || iti saṃcintya duḥkhārtā bhartāraṃ duḥkhitaṃ tadā
ഭർത്താവ് സന്തുഷ്ടനാകാത്ത സ്ത്രീ ചാരമാകുന്നു. അഗ്നിയെ സാക്ഷിയാക്കി ആരോടൊപ്പം അവളുടെ വിവാഹം നടന്നുവോ, അവനാണ് അവളുടെ ഭർത്താവ്; അവനാണ് അവൾക്കു പരമദൈവം. ഭർത്താവ് അസന്തുഷ്ടനായി തുടരുകയാണെങ്കിൽ, കാട്ടുതീയാൽ ദഹിച്ച പുഷ്പഗുച്ചങ്ങളോടുകൂടിയ വള്ളിപോലെ അവൾ ചാരമാകും. ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച് ദുഃഖാർത്തയായ അവൾ, അപ്പോൾ ഭർത്താവിനെയും ദുഃഖിതനായി കണ്ടു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse stresses the sanctity of marriage (sealed with Agni as witness) and frames a wife’s dharma as centered on maintaining harmony and her husband’s contentment, using the metaphor of a flowering creeper burned to ash to depict the ruin caused by marital discord.
Bhishma is instructing on household and marital duty in the Shanti Parva. After stating the principle and its consequences through vivid imagery, the passage transitions to a scene where a sorrow-stricken woman, having reflected on this, finds her husband distressed.