Shloka 90
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
गृहं क्षेत्राणि मित्राणि स्वदेश इति चापरे । इत्येवमवसीदन्ति नरा बुद्धिविपर्यये,बुद्धिके विपरीत हो जानेसे दूसरे-दूसरे बहुतेरे मनुष्य घर, खेत, मित्र और अपने देश आदिकी चिन्तासे ग्रस्त होकर सदा दुखी बने रहते हैं
gṛhaṁ kṣetrāṇi mitrāṇi svadeśa iti cāpare | ityevam avasīdanti narā buddhiviparyaye ||
ചിലർ ‘എന്റെ വീട്, എന്റെ നിലങ്ങൾ, എന്റെ സുഹൃത്തുകൾ, എന്റെ ദേശം’ എന്നിങ്ങനെ മാത്രമേ ചിന്തിക്കൂ. ബുദ്ധി വിപരീതമായാൽ, ഇത്തരത്തിലുള്ള മമതാഭരിതമായ ആശങ്കകളാൽ അമർന്നു മനുഷ്യർ വിഷാദത്തിലേക്ക് വീഴുന്നു; എന്നും ദുഃഖിതരായി തുടരുന്നു.
ब्रह्मदत्त उवाच
Educational Q&A
Misery arises when the intellect becomes distorted and clings to possessive identities—‘my home, my land, my friends, my country.’ Such fixation strengthens delusion and leads to continual sorrow; clarity of understanding and non-attachment are implied remedies.
Brahmadatta is instructing by diagnosing a common human error: people, under wrong judgment (buddhi-viparyaya), become weighed down by worldly concerns and attachments, and therefore ‘sink’ into dejection rather than attaining peace.