Shloka 19
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
सहसंजातवृद्धस्य तथैव सहभोजिन: । शरणागतस्य च वधस्त्रिविधं होव पातकम्,“जो साथ ही पैदा हुआ और साथ ही पाला-पोसा गया हो, साथ ही भोजन करता हो और शरणमें आकर रहता हो, ऐसे व्यक्तिका वध करनेसे उपर्युक्त तीन प्रकारका पातक लगता है”
saha-saṃjāta-vṛddhasya tathaiva saha-bhojinaḥ | śaraṇāgatasya ca vadhas trividhaṃ hova pātakam ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ഒപ്പം ജനിച്ചു ഒപ്പം വളർന്നവനെയും, ഒപ്പം ഭക്ഷണം പങ്കിട്ടവനെയും, ശരണം തേടി വന്നവനെയും കൊല്ലുന്നത് ത്രിവിധ പാതകമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that killing a person bound to you by intimate social and moral ties—shared birth/upbringing, shared food, and especially refuge—constitutes a compounded (threefold) moral transgression, because it breaks multiple layers of dharma: loyalty, hospitality, and the duty to protect the surrendered.
In the Shanti Parva’s dharma-instruction, Bhishma is laying down ethical rules for conduct. Here he specifies a grave prohibition: the slaying of a close associate and a refuge-seeker is not a single fault but a triple pātaka, emphasizing the heightened culpability when trust and protection are violated.